الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

55

مناسك حج (1415هـ)

مورد نيابت از زنده جايز نيست و اما نيابت از مرده در هر حال و به هر نحو جايز است ، خواه نيابت تبرعاً و مجانى باشد خواه به اجاره و خواه حج واجب باشد يا مستحب . مسئله 111 : نيابت در صورتى صحيح است كه منوب‌عنه معين و مشخص باشد به هر نحوى كه شد ، و لازم نيست نامش بر زبان آورده شود لكن قصد نيابت لازم است ولى مستحب است در همه اعمال و مواقف نام او را ببرد . مسئله 112 : همچنانكه نيابت به اجاره صحيح است به شرط در ضمن عقد لازم نيز صحيح است مثل اينكه در ضمن عقد بيع شرط كند كه براى كسى حج بجا بياورند و نيابت به تبرع و به شرط در ضمن عقد جايز و يا نيابت به عقد جايز مثل جعاله و مانند آن اگرچه صحيح است و بعد از بجا آوردن حج ذمّه ميت برىء مىشود ولى چون اين گونه نيابت الزام آور نيست و با فوريت حج منافات دارد بايد شخصى را كه نايب مىگيرند به عقد لازم يا شرط در ضمن عقد لازم باشد و شخص وارث يا وصى ميت با نيابت به عقد و شرط غير الزامى و مانند آن تكليف خود را انجام نداده‌است .